ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ

του Ιωάννη Ηλ. Νικολακόπουλου, συν/χου δασκάλου

ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ

Όταν, πριν από λίγα χρόνια, διάβασα στον τύπο ότι ιδρύθηκε Πολιτιστικό Σωματείο με τον αντιφατικό τίτλο ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ, μια αντίστιξη ανάμεσα στην άψυχη πέτρα και στα… άνθη της, δεν παραξενεύτηκα καθόλου. Ίσα-ίσα θεώρησα τον τίτλο ενδιαφέροντα, γιατί μέσα από κάτι τέτοιες λεκτικές αντιφάσεις προκαλείται περισσότερο ενδιαφέρον για την μελέτη του περιεχομένου τους, όπως συμβαίνει και στα ΦΩΤΕΡΑ ΣΚΟΤΑΔΙΑ του Γ. Δροσίνη, τους ΕΛΕΥΘΕΡΟΥΣ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΥΣ του Δ. Σολωμού, την ΑΓΡΑΦΗ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗ κάποιου λογίου που μου διαφεύγει το όνομά του κ.ά.

Ο τίτλος ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ με ταξίδεψε στο παρελθόν και θυμήθηκα έναν μακαρίτη αδελφό του παππού μου, τον Ιωάννη Θεοδ. Νικολακόπουλο (1891-1966), γνωστό λιθοξόο του χωριού, ο οποίος μου έλεγε ότι οι πετρομαστόροι (πελεκάνοι) με τα εργαλεία τους και με την «χτενιά» τους χτενίζουν την πέτρα, όπως ο κομμωτής τις κυρίες, και την στολίζουν και με λιθανάγλυφες παραστάσεις ακόμη (ρόδακες, τρίγωνα, κύκλους, σταυρούς κ.ά.), δηλαδή, με τα… άνθη της, που προκύπτουν από το χτένισμά της και της δίνουν στην οικοδομή τη θέση που προσδιορίζει η δική τους αισθητική.

Αυτές τις καλοδουλεμένες και καλοχτενισμένες πέτρες (αγκωνάρια) τις βλέπουμε συχνά, ως οριζόντιες, κάθετες και λοιπές συστοιχίες τους, σε θύρες, υπέρθυρα, τοίχους και δάπεδα διαφόρων πέτρινων αρχιτεκτονικών δημιουργημάτων, δημόσιων και ιδιωτικών κτηρίων. Είναι… εργόχειρα λαϊκών δημιουργών της Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής που τα δούλευαν με μεράκι, με ενθουσιασμό και πάθος, και μας τα παρέδωσαν ως της ευαισθησίας τους και της ψυχής τους απαύγασμα.

Αυτούς τους ανώνυμους και επώνυμους λαϊκούς δημιουργούς και τα έργα τους – σωστά αρχιτεκτονικά καλλωπίσματα – επιθυμεί να αναδείξει και τιμήσει και το Σωματείο ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ. Και από τις μέχρι σήμερα δραστηριότητές του, στη θεωρία και στην πράξη, φαίνεται ότι τα πηγαίνει περίφημα.

Ανάμεσα στα επιτεύγματά του είναι και η εξαιρετική έκδοση «Δια χειρός τέκτονος… Λιθανάγλυφα προεπαναστατικών εκκλησιών της Αρκαδίας».

Είναι μια σπουδή στη λαϊκή ναοδομική τέχνη – και όχι μόνο – και στους εκπροσώπους της, την οποία παρουσιάζει με εξαιρετική επιμέλεια και αρτιότητα η καταξιωμένη φιλόλογος και συγγραφέας κ. Μαρία Τσούπη μέσα από την παραπάνω αναφερομένη έκδοση και την οποία έκδοση έχει διανθίσει και απαθανατίσει με τον διεισδυτικό φωτογραφικό φακό της η ταλαντούχος στο είδος της κ. Αγγελική Νικήτα.

Εξαιρετική η συμβολή και των δύο ως άνω κυριών στην προβολή και διαιώνιση της λαϊκής αρχιτεκτονικής που, στην προκειμένη περίπτωση, έχει να κάνει με τρεις ιστορικές εκκλησίες της Γορτυνίας: Με τον Άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο και τους Ταξιάρχες των Λαγκαδίων, και με τον Άγιο Γεώργιο της Στεμνίτσας.

Και οι τρεις αυτοί ιεροί ναοί υπήρξαν αρχιτεκτονικά σχεδιάσματα ναοδομικής δημιουργίας του λαγκαδινού λαϊκού εκφραστή της Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής, του αείμνηστου Αντώνη Ρηγόπουλου. Ας είναι αιωνία η μνήμη του.

Η μελέτη των τριών παραπάνω ναών, όπως τονίζει στην ΕΙΣΓΩΓΗ της η συγγραφέας κ. Μαρία Τσούπη «περιλαμβάνει τη μορφολογική παρουσίαση και την ερμηνευτική προσέγγιση μιας εντόπιας παραγωγής της νεοελληνικής λιθογλυπτικής τέχνης, η οποία αφορά τον εκκλησιαστικό χώρο… Πρόκειται για χαρακτηριστικά δείγματα οικοδομικής τέχνης των λαγκαδινών μαστόρων-χτιστάδων, των οποίων η συμβολή στη Νεοελληνική Ναοδομία του 19ου αιώνα υπήρξε καθοριστική».

Και η κ. Τσούπη στην περισπούδαστη μελέτη της καταλήγει με τα παρακάτω λόγια:

«Ας ελπίσουμε πως με αυτή την έκδοση μπορούμε να σταθούμε αντάξια απέναντι σ’ αυτούς τους σιωπηρούς χειροτέχνες που χάραξαν, μόνιμα και με σιγουριά, πάνω στο «πρόσωπο» της πέτρας την ίδια τους τη ζωή, με τις πίστεις και τις αξίες τους».

Στις εκλεκτές κυρίες Μαρία Τσούπη και Αγγελική Νικήτα ανήκουν πολλά και θερμά συγχαρητήρια. Επετέλεσαν έργο σπουδαίο, μνημειώδες και διαχρονικό. Μπράβο τους.

Πολλά και θερμά συγχαρητήρια ανήκουν και στον εμπνευστή και πρωτοστατήσαντα στην ίδρυση του Σωματείου ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ, τον καθηγητή Ιατρικής κ. Ιωάννη Τσιαούση, και στους άξιους συνεργάτες του – μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου των ΑΝΘΕΩΝ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ.

Με την έκδοση «Δια χειρός τέκτονος…», όπως σημειώνει ο Πρόεδρος κ. Τσιαούσης, στον ΠΡΟΛΟΓΟ της ΕΚΔΟΣΗΣ «το Σωματείο προσέθεσε ένα εντυπωσιακό «αγκωνάρι» στην προβολή και αναβίωση της λαϊκής Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής». 

Θερμά συγχαρητήρια ανήκουν και στον αρχιτέκτονα Αργύρη Πετρονώτη, ακάματο ερευνητή και συγγραφέα, πολύτιμο μέντορα της συγγραφέως κ. Τσούπη, όπως αναγνωρίζει και η ίδια στην ΕΙΣΑΓΩΓΗ της. Ο κ. Πετρονώτης, ο δικός μας «μαστρ-Αργύρης», είναι ο σεβαστός και αγαπημένος φίλος. Ο φίλος των πολλών.

Τον ευχαριστούμε για τις διδαχές του και για το έργο που αφήνει.

Αξιότιμε Κύριε Πρόεδρε και εκλεκτά μέλη του Δ.Σ. των ΑΝΘΕΩΝ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ.

Με το ανά χείρας μου ευγενικό δώρημα του Σωματείου σας αισθάνομαι την υποχρέωση να σας ευχαριστήσω θερμά και ανυπόκριτα για την ευγένειά σας και να σας ομολογήσω ότι επεξεργαζόμενος την ύλη και το φωτογραφικό υλικό της έκδοσης «Δια χειρός τέκτονος…» συγκινήθηκα πολύ και αναπόλησα χρόνια περασμένα.

Συγκινήθηκα, γιατί έτυχε ως μαθητής του γυμνασίου Λαγκαδίων (1947-1953) να εκκλησιασθώ αρκετές φορές και στις δύο λαγκαδινές εκκλησιές, αλλά και στον Άγιο Γεώργιο Στεμνίτσας, γιατί, από εκεί, τη Στεμνίτσα, άρχισα τη διδασκαλική μου διαδρομή. Υπηρέτησα ως αναπληρωτής δάσκαλος (πριν διορισθώ κανονικά) από 10 Ιανουαρίου 1959 μέχρι 30 Ιουνίου του ίδιου έτους, στο τότε 3/θέσιο Δημοτικό Σχολείο Υψούντος. Συνυπηρέτησα με τον Θεόδωρο Φωτίου Κανακόπουλο (ήταν Διευθυντής του σχολείου), από τα Λαγκάδια, και με την Χριστίνα Φρέντζου-Νικητοπούλου, από τη Στεμνίτσα.

Τι παράξενες συμπτώσεις! Συμβαίνουν και αυτές. Ευτυχείς συγκυρίες, που λένε.

Σας ευχαριστώ ειλικρινά για τις συγκινητικές αναπολήσεις που μου χαρίσατε. Και σας συγχαίρω και πάλι για την όλη δραστηριότητά σας. Μπράβο σε όλους και για όλα.

 

Ιωάννης Ηλ. Νικολακόπουλος

Αετορράχη Γορτυνίας

Άνθη της Πέτρας

newlogo23Μη κερδοσκοπικό Σωματείο
«Φίλοι Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής -
ΑΝΘΗ ΤΗΣ ΠΕΤΡΑΣ»
Διεύθυνση:
28ης Οκτωβρίου 55
Νέα Πεντέλη Τ.Κ. 15236

 

Ακολούθησέ μας

Facebook
Twitter
YouTube
Googleplus

 

Newsletter